Сто години по бременото основање, Северна Ирска може да се соочи со политички пресврт оваа недела бидејќи проиреската партија Шин Фејн би можела да победи на регионалните избори.
Освен кога Лондон директно управуваше со него, пробританските унионисти имаат монопол на власта откако Британија формираше претежно протестантски регион во 1921 година, кога остатокот од Ирска доби автономија. Но, анкетите покажуваат дека Шин Фејн, поранешното политичко крило на паравоената ИРА, ќе победи на парламентарните избори во Белфаст во четврток.
Партијата се согласи да ја сподели власта со унионистите во 1998 година, кога, по три децении верско и политичко насилство, беше договорен мир. Покраината е полна со изборни плакати.
Во Њури, во близина на границата со Ирска, плакат од Шин Фејн вели дека „Ирското единство е решение за Брегзит“.
„Има сеизмичка промена во општеството, особено по Брегзит, нешто за што не гласавме, туку ни беше наметнато“, изјави лидерката на Шин Фејн, Мишел О Нил.
Шин Фејн ги намалува изгледите за обединета Ирска во блиска иднина, плашејќи се дека ќе ги отфрли центристичките електорати и умерените синдикалисти кои се фокусираат на здравството, образованието и зголемените трошоци за живот кои ја погодуваат целата земја.
Партијата води на анкетите во просек со шест до седум процентни поени пред Демократската унионистичка партија (ДУП), што значи дека би можела да ја добие функцијата нов владин премиер.
Но, владата нема да може да функционира доколку другата партија не се согласи на поделба на власта, а останува да се види дали ДУП ќе се согласи на некогаш незамислив чекор за протестантските синдикалисти.
Во изборната единица на лидерот на ДУП Џефри Доналдсон, во долината Лаган, лицето му скока од британското знаме.
Гласачите се повикани да го направат Доналдсон свој прв избор бидејќи изборните правила им дозволуваат да ги рангираат кандидатите како што сакаат.
ДУП агитира Лондон да го отфрли трговскиот протокол со Европската унија, плашејќи се дека статусот на Северна Ирска во Обединетото Кралство ќе биде поткопан од аранжманите по Брегзит и подемот на Шин Фејн.
Партијата го напушти собранието оваа година во знак на протест против северноирскиот протокол, а британската влада предупредува дека е подготвена да го отфрли протоколот доколку Брисел не се согласи со неговите измени.
ДУП-от, растргнат од внатрешните конфликти и претпазливо гледајќи ја уште порадикалната партија од десницата, се повеќе предупредува дека протоколот е егзистенцијална закана за Британската унија.
„Кога владата и мојот премиер ќе го обноват нашето место во Обединетото Кралство“, го праша пратеникот на ДУП, Џим Шенон, премиерот Борис Џонсон во парламентот оваа недела. Мнозинството гласачи во Северна Ирска гласаа против Брегзит, што ги доведе во прашање тешко постигнатите компромиси од Договорот од Велики петок од 1998 година.
Со тој договор Лондон и Даблин се договорија да се одржи прекуграничен референдум за обединување на Ирска, доколку гласачите се за.
Но, дефиницијата за таа поддршка од гласачите е намерно оставена нејасна и дали победата на Шин Фејн оваа недела ќе го дозволи тој праг. Во обид да го собере своето избирачко место, ДУП тврди дека заканата постои,
Шин Фејн е исто така популарен јужно од границата и се надева дека ќе ја скрши власта од рацете на двете најголеми ирски партии на следните општи избори, кои треба да се одржат до 2025 година, но може да бидат и порано. Додека северноирските унионисти и националисти се подготвуваат за политичка конфронтација, анкетите покажуваат дека центарот би можел да има значителна корист во четврток.
Лидерката на партијата Алијанса на Северна Ирска, Наоми Лонг изјави дека „деновите на етикетирање се завршени“.
„Време е да се стави крај на оваа пантомима за должностите на премиерот и неговиот заменик“, вели Лонг.
Алијансата и уште две помали партии заедно имаа 11 од вкупно 90 места во Собранието досега.
„Доколку добијат 16, 17, 18 пратеници, тоа би можело да доведе до повторно преговарање за Договорот од Велики петок“, изјави Дејвид МекКен, коментатор на политичкиот портал Слагер О’Тул.
Жаклин Хирст од Ларн, која цел живот гласа за унионистите, рече дека за прв пат ќе гласа за Алијансата.
52-годишната државна службеничка рече дека е загрижена за влијанието на протоколот за Северна Ирска врз трговијата, истакнувајќи дека „многу работи веќе се при крај во супермаркетот“.Феина и ДУП.
Треба да разговараме и само така можеме да одиме напред“, рече Хирст.