Македонскиот земјоделско – сточарски сектор пред колапс. Во континуитет несигурен пласман, ниски откупни цени, субвенции што доцнат. Кризата задава дополнителен удар. Кои се предизвиците и последиците?
Во Топ Тема вечерва дебата со Тони Максимов, Национална мрежа на земјоделци, д-р Бојан Ѓоргиевски, претседател на здружението “Македонско прасе” и Ристо Велков, Сојуз синдикати на земјоделски производители.
На прашањето што кај градинарството актуелната криза исфрли како непланиран проблем, или сега веќе непланиран трошок, Велаков даде детално објаснување на потрошувачката на нафта (дизел) по единица површина, притоа правејќи разлика помеѓу различните земјоделски операции:
Основна обработка како орање- За оваа најтешка операција, еден трактор троши помеѓу 3 и 4 литри нафта по декар.
Дополнителна подготовка- Тука се вклучени активности како фризирање на почвата. Секоја од овие операции додава дополнителна потрошувачка.
Вкупна потрошувачка за подготовка- Кога ќе се сумираат сите овие активности (орање + танирање + фризирање), вкупниот трошок изнесува околу 7 до 8 литри нафта по декар.
Пресметка по хектар- Бидејќи еден хектар има 10 декари, потрошувачката за комплетна подготовка на еден хектар изнесува од 70 до 80 литри.
Во секторот поледелство (одгледување житни култури и сл.), потрошувачката на гориво е нешто пониска во споредба со интензивното градинарство, па се проценува дека се потребни од 4 до 5 литри по декар. На ниво на хектар, тоа би значело потрошувачка од 40 до 50 литри.
Велков ја истакна важноста на тајмингот, односно дека септември е клучен месец. Тој упати главна порака дека субвенционираната „зелена нафта“ треба да им биде достапна на земјоделците на почетокот на септември. Бидејќи овој месец е критичен оти тогаш започнуваат основните агротехнички мерки за есенскиот период. Навремената достапност на горивото е пресудна за подготовка на земјиштето за есенската сеидба.
- „Градинарството се издвојува како сектор кој има континуирани трошоци за гориво во текот на целата календарска година. Континуирано производство: За разлика од другите гранки, во градинарството трошоците не се врзани само за еден период. Втора култура: Како пример се наведуваат производителите на зелка. Веќе во почетокот на мај, по бербата на првата култура, тие започнуваат со активности за садење на втора култура (на пр. индустриска пиперка), што повторно бара ангажман на механизација и потрошувачка на нафта“, рече Велков.
Тој заклучи дека, иако градинарството има трошоци преку целата година, за целокупниот земјоделски сектор би било најисплатливо и најефективно доколку поддршката за нафта стигне во септември, за да може есенската обработка да се заврши квалитетно и навремено.
Б.С.