Во Амфитеатарот во Дојран вечерва свечено ќе биде отворено 5. издание на фестивалот на балкански и мдитерански филм „Преку езерото“. На отворањето ќе бида прикажани краткометражниот филм „Вошки“ во режија на Розе Симоновска и „Држи се за мене“ на кипарската сценаристка, режисерка и продуцентка Мирсини Аристиду, од официјалната селекција. На свеченост, на актерот Тони Наумовски ќе му биде врачена наградата „Мето Јовановски“, што фестивалот ја доделува за за високо уметничко достигнување во уметноста на филмот.
Годинава земја во фокус е Иран и публиката во Дојран, Струмица и Гевгелија ќе може да погледне 4 филмови од современата иранска кинематографија. Веќе се одржа и панел дискусија на тема „Кој ќе ја режира иднината на современиот ирански филм? -Дали може иранскиот филм да се носи со предизвиците на модерното живеење?“ на која говореа Мехрдад Хамнеи, директор во студиото „Егзит Арт“, Агим Абдула, режисер и сценарист кој има дипломирано режија во Иран и Дамјана Ивановска, филмолог од Кинотеката на Македонија.
- Службена иранска кинематографија практично не постои. Тие вложуваат пари да снимаат 90-100 филмови годишно, додек underground кинематографијата снима 40 филмови годишно и речиси 30 проценти од публиката ги гледа официјалните филмов, а сите останати ги гледаат овие underground, рече Мерхад Хамнеи.
Дамјана Ивановска од Кинотека посочи дека на проекциите на иранските филмови во салата на Кинотеката во Скопје секогаш има публика, бидејќи тоа е плодно поле и тие се одлични раскажувачи кои постојано ги редефинираат границите до каде можат да одат, додека Агим Абдула укажа дека иранскиот филм и покрај сите рестрикции- условите во кои се снимани и малите буџети, сепак има успех.
Учесниците на панелот говореа за разликите меѓу филмовите на авторите кои работат во Иран и надвор од границите на Иран и колку цензурата и мешањето на Регулаторната комисија и религиските претставници влијае на авторството на едно дело.
Детална програма:
10 Јули ПЕТОК – Амфитеатар Дојран
20:00 Свечено отворање на фестивалот
20:30 ВОШКИ режија Розе Симоновска / МАКЕДОНИЈА, 2026/12 минути.
ОФИЦИЈАЛНА СЕЛЕКЦИЈА
21:00 ДРЖИ СЕ ЗА МЕНЕ режија Мирсини Аристиду /КИПАР, ДАНСКА, ГРЦИЈА, САД, 2026 /102 минути.
23:00 ПЕПЕРМИНТ – Концерт
10 Јули ПЕТОК – Центар за култура Антон Панов – Струмица
ЗЕМЈА ВО ФОКУС: ИРАН
11:00 БЕЗ ПРЕТХОДНО ЗАКАЖУВАЊЕ режија Бехруз Шоаиби / ИРАН,2022/115 минути.
КРАТКОМЕТРАЖНА СЕЛЕКЦИЈА
13:00
ЧЕКАЈЌИ ГО ВОЗОТ, режија Армин Чулиќ / СЛОВЕНИЈА, 2025/8 минути.
АНТИГОНА, режија Ибер Деари и Мирсад Абази / МАКЕДОНИЈА, 2025/20 минути.
ИЗБОР, режија Марко Црногорски / МАКЕДОНИЈА, 2025/17 минути.
ЗА ЕВА, режија Бојан Василев / МАКЕДОНИЈА, 2025/14 минути.
ТЛСМ, режија Филип Момировски / МАКЕДОНИЈА, 2026/14 минути.
10 Јули ПЕТОК – Дом на култура – Гевгелија
ЗЕМЈА ВО ФОКУС: ИРАН
11:00 КАПЕТАН режија Мохамед Хамзеи, 2023/90 минути.
КРАТКОМЕТРАЖНА СЕЛЕКЦИЈА
13:00
ДАНИЕЛ ВАН ДЕН БЕРГ Е МРТОВ, режија Али Бахарлу / БЕЛГИЈА, 2025/16 минути.
ГУМБОРО, режија Димитрис Вавацис / ГРЦИЈА, 2025/21 минута.
НАЧИНОТ НА ЧИПАН, режија Антонио Вељаноски / МАКЕДОНИЈА, 2025/22 минути.
БЕГСТВО, режија Хаљим Љута / МАКЕДОНИЈА, 2025/10 минути.
БАДНИКОВИ СВЕТИЛКИ, режија Ѓорѓи Лазов / МАКЕДОНИЈА, 2025/17 минути.
МРТВИ КОРЕЊА, режија Меглен Анжик Трпков / ХОЛАНДИЈА, МАКЕДОНИЈА, 2026/25 минути.