Средствата наменети за стимулирање на Реформите во Западен Балкан, Европската комисија планира да ги пренамени и да ги насочи кон земјите кои се на чело на процесот на пристапување кон Европската Унија. Како што потврдија за Еуроњуз двајца претставници на ЕУ, Црна Гора, Албанија и Македонија треба да добијат поголем дел од финансискиот колач, додека другите земји во регионот се соочуваат со последици поради доцнење во спроведувањето на реформите, пренесува Еуроњуз.
Инструментот го опфаќа периодот 2024-2027 година, со амбиција за удвојување на големината на економиите на Западен Балкан во следната деценија.
Според податоците на Комисијата, само околу 673 милиони евра се ослободени во рамките на програмата, од достапните шест милијарди евра. Речиси сите тие средства се наменети само за три од шесте земји кандидати.
Црна Гора, Албанија и Северна Македонија се најнапредни во процесот на пристапување, благодарение на нивните домашни реформски агенди. Босна и Херцеговина, Косово и Србија, пак, генерално се смета дека заостануваат.
Инструментот бара реформите да бидат завршени во договорените рокови – доколку се пропушти еден, Комисијата може да задржи дел или цели средства што одговараат на тој услов.
Најголем губитник се очекува да биде Босна и Херцеговина, која досега не доби никакво финансирање во рамките на инструментот, бидејќи не успеа да спроведе ниту една од потребните реформи – главно поради нејзината сложена институционална поставеност.
Косово и Србија исто така се соочуваат со неповолна положба, иако веќе добија некои исплати.
Се очекува Комисијата да им даде на земјите-членки повеќе детали за ова прашање подоцна овој месец, вклучително и колку средства ќе бидат прераспределени.
Други потенцијални опции вклучуваат рамномерно распределување на дополнителните пари меѓу сите земји од Западен Балкан за техничка помош, префрлање на парите на други земји-кандидатки надвор од регионот, па дури и враќање на парите во буџетот на ЕУ.
„Реформите мора да останат приоритет за корисниците, за да можат максимално да го искористат она што го нуди Планот за раст“, рече портпаролот на Комисијата.