Предлогот на Комисијата на ЕУ за класификација на нуклеарните централи и природен гас како „зелени“ инвестиции стана спор меѓу Германија и Франција.
Предлогот има за цел да ја поддржи промената на блокот од 27 нации кон јаглеродно неутрална иднина и да ги изгради своите ингеренции како глобален поставувач на стандарди за борба против климатските промени.
Плановите ќе имаат огромно влијание врз економиите на нуклеарен погон како Франција и врз германските електрани на гас, бидејќи можеби ќе треба фундаментално да ги променат своите стратегии.
Комисијата на ЕУ сака да ги означи природниот гас и нуклеарната енергија како поволни за климата под одредени услови и да ги вклучи инвестициите во двете на својата долгоочекувана листа на таксономијата.
Таксономската листа е класификациски систем кој одредува дали економските активности во енергетскиот сектор се еколошки одржливи или не.
Според нацрт-предлогот на Комисијата на ЕУ, инвестициите во нови нуклеарни централи може да се сметаат за „одржливи“ доколку се гарантира дека отстранувањето на високо ниво на радиоактивен отпад ќе се врши безбедно според наведените технолошки стандарди.
За да се сметаат за зелени, новите нуклеарни централи мора да добијат градежни дозволи пред 2045 година.
Франција, најголемиот европски производител на нуклеарна енергија, ги поддржа плановите да се смета нуклеарната енергија „пријателска за климата“ и побара нуклеарната енергија да биде вклучена во „таксономијата“ до крајот на годината.
Францускиот министер за европски прашања Клемент Бон рече дека предлогот е добар на техничко ниво и инсистираше на тоа дека блокот „не може да стане јаглеродно неутрален до 2050 година без нуклеарна енергија“.
Меѓутоа, Германија оди на друг пат.
Германската влада ги поздравува плановите да се направи енергијата на природниот гас одржлива, но остро го отфрла предлогот за нуклеарна енергија.
Земјата затвори половина од шесте нуклеарни централи што сè уште ги имаше во функција минатата недела, иако Европа се соочи со една од најлошите енергетски кризи досега, по распоредот на Ангела Меркел за постепено укинување на атомската енергија.
„Сметаме дека нуклеарната технологија е опасна“, рече владиниот портпарол Штефен Хебестрајт, истакнувајќи дека прашањето што да се прави со радиоактивниот отпад што ќе трае илјадници генерации останува нерешено.
Хебестрајт додаде дека Германија „експресно ја отфрла“ оценката на ЕУ за атомската енергија и постојано го изјавувала овој став кон Комисијата.
Германската министерка за животна средина Штефи Лемке изјави за германската медиумска група „Функе“ дека вклучувањето гас и нуклеарно би било „грешка“, тврдејќи дека атомската енергија „може да доведе до катастрофални еколошки катастрофи“.
Позитивните одговори за вклучувањето на електрани на природен гас, исто така, предизвика дебата во Германија.
Хебестрејт рече дека целта на германската влада е да го користи природниот гас само како „технологија на мост“ и да го замени со алтернативи кои не загадуваат, како што е водородот произведен со обновлива енергија до 2045 година, рокот што земјата го одреди да стане климатски неутрална.
Екологистите го критикуваа акцентот на Германија на природниот гас, кој е помалку загадувачки од јагленот, но сепак произведува јаглерод диоксид – стакленички гас – кога се согорува.
Чешката Република, заедно со Полска, велат дека нуклеарната енергија има голема улога со оглед на нејзиниот недостаток на емисии на CO2.
Чешката влада и претставниците на чешката индустрија, исто така, првично го поздравија вклучувањето на гасот и нуклеарната енергија во нацрт-правилата, но се појавија критики откако некои внимателно ги разгледаа деталите.
„Нашата главна задача сега е да допреме до истомислениците земји-членки на ЕУ и да се обидеме да преговараме за подобри услови кои повеќе ќе ги одразуваат нашите интереси“, напиша чешкиот министер за индустрија Јозеф Сикела на Твитер.
Австрија, заедно со Луксембург, се спротивстави на нуклеарната енергија и остро ја отфрли предложената регулатива.
Австрискиот министер за животна средина Леоноре Гевеслер рече дека „Комисијата на ЕУ презеде чекор кон зелено перење на нуклеарната енергија и фосилниот гас во ноќна акција и магла“.
„Тие се штетни за климата и животната средина и ја уништуваат иднината на нашите деца“, додаде Гевеслер.
Еколошката невладина организација Гринпис ги нарече нацрт-предлозите на Комисијата „дозвола за зелено перење“.
„Компаниите што загадуваат ќе бидат воодушевени што ќе го имаат одобрението на ЕУ за привлекување готовина и продолжување на уништувањето на планетата со согорување фосилни гасови и производство на радиоактивен отпад“, рече Магда Сточкевич од Гринпис.
Земјите-членки и експертите кои ги консултираше комисијата имаат рок од две недели да побараат ревизија на предлогот пред да биде објавен конечниот нацрт во средината на јануари.
27-те земји-членки на ЕУ сега имаат рок до 12 јануари да се изјаснат за нацртот на Комисијата, а Комисијата се надева дека ќе го усвои конечниот текст до крајот на месецот.
После тоа, текстот може да се дискутира со владите на ЕУ и парламентот до шест месеци.
Плановите нема да се спроведат доколку најмалку 20 земји од ЕУ кои претставуваат најмалку 65 отсто од населението на ЕУ, или најмалку 353 пратеници, гласаат против.
Се чини дека не е можно да се добие мнозинство за приговорот на предлогот бидејќи досега само Германија, Австрија, Данска, Португалија и Луксембург силно се спротивставија.