Словенија доби нов премиер откако парламентот денес го избра десничарскиот политичар Јанез Јанша за шеф на владата, означувајќи значителен политички пресврт во земјата која во изминатиот период беше управувана од либерална власт.
За изборот на Јанша гласаа 51 пратеник, додека 36 беа против во 90-члениот словенечки парламент. Сепак, новиот мандатар ќе треба повторно да се појави пред пратениците за гласање за составот на новиот владин кабинет.
Со изборот на Јанша завршува и повеќемесечниот политички ќор-сокак што следуваше по парламентарните избори одржани пред два месеца, кои завршија без јасен победник. Иако Движењето за слобода на поранешниот премиер Роберт Голоб освои најмногу гласови, не успеа да обезбеди парламентарно мнозинство за формирање влада.
Во меѓувреме, Јанша и неговата Словенечка демократска партија постигнаа коалициски договор со неколку десничарски партии, а поддршка за новата влада даде и партијата „Вистина“, која се појави како антивакцинално движење за време на пандемијата со Ковид-19.
Во своето обраќање пред парламентот, Јанша ги посочи економскиот развој, борбата против корупцијата и бирократијата, како и децентрализацијата, како главни приоритети на идната влада. Тој порача дека неговата цел е Словенија да стане „земја на можности, просперитет и правда, каде секој одговорен граѓанин ќе се чувствува безбеден и прифатен“.
За ветеранот на словенечката политика ова ќе биде четврти премиерски мандат.
Неговиот политички ривал Роберт Голоб остро реагираше на изборот, оценувајќи дека Јанша претставува „најголема закана за суверенитетот и демократијата на Словенија“. За време на претходниот мандат на Јанша, од 2020 до 2022 година, неговата влада беше обвинувана за ограничување на демократските слободи и притисоци врз медиумите.
Јанша, кој важи за поддржувач на Израел, во минатото ја критикуваше и одлуката на владата на Голоб во 2024 година за признавање на палестинската држава. Парламентарните избори одржани на 22 март беа проследени со обвинувања за странско влијание и корупција, дополнително продлабочувајќи ги политичките поделби во земјата. Словенија, со околу два милиони жители, останува силно поларизирана меѓу либералниот и конзервативниот политички блок.