Нова реалност се појавува за патниците ширум светот: растечки такси, помалку опции за летови и тешки одлуки за тоа дали патувањето вреди за цената. Виновник се нестабилните цени на нафтата и млазното гориво, кои нагло скокнаа откако започна војната на Блискиот Исток, а борбите во близина на Ормутскиот теснец создадоа пречка за глобалните залихи на нафта.
Авиокомпаниите реагираат претпазливо, намалувајќи ги распоредите и прилагодувајќи ги цените на начини за кои експертите велат дека ќе се размножуваат нерамномерно низ целиот пазар, но на крајот ќе влијаат на речиси секој тип патници.
За деловните патници, трошоците веќе ги обликуваат нивните одлуки.
Ричард Гроберг, инвестициски банкар од Лас Вегас кој ги посетува клиентите низ САД, вели дека планира да резервира што е можно порано за да ги обезбеди најдобрите цени.
–Мислам, очигледно, ако останат на овие нивоа, ќе бидам малку повнимателен во врска со патувањето кога навистина морам и ќе резервирам рано бидејќи цените на летовите се зголемија. Денес разговарав со неколку луѓе во авионот за тоа како се зголемија цените, вели Ричард Гроберг, инвестициски банкар од Лас Вегас.
Ајана Еванс и И Портис – кои пристигнаа во Лас Вегас од Нешвил – рекоа дека се надеваат дека ќе одат на крстарење оваа година, бидејки можеби нема да оди се според планот.
-Се надевавме дека ќе одиме на крстарење подоцна оваа година или ќе ја напуштиме земјата. Но, како што рековте, ако продолжи да расте цената, нема да биде можно, изјави патникот Портис од Лас Вегас.
Во Европа пак стапија на сила ограничувања за горивото за авијација во Италија аеродроми во Болоња, Милано Линате, Тревизо и Венеција. Италијанската филијала на „Ер БП“, еден од водечките светски добавувачи на гориво за авијација, издаде известување до авиокомпаниите со кое ги информира дека дистрибуцијата на гориво ќе биде рационализирана. Приоритет во полнењето гориво ќе им се даде на летовите на воздушната амбуланта, државните летови и летовите што траат повеќе од три часа. Шпанскиот министер пак за индустрија и туризам, Жорди Хереу, ги повика туристите што е можно поскоро да купат авионски билети за да го избегнат ризикот од повисоки цени поради зголемувањето на цените на нафтата.
Ситуацијата сè уште не е критична, смирува Германија. Сојузниот министер за економски прашања Рајхе инсистира, дури и по консултациите со авијациската и нафтената индустрија, дека залихите во Германија се безбедни. И предупредува дека сепак – претстојат критични недели.
ЕУ апелираше до туристите и патниците да не ги откажуваат своите патувања и годишни одмори, од страв дека ќе има нарушувања во авионскиот транспорт поради наводен недостаток на авио гориво. Еврокомесарот за транспорт Апостолос Цицикостас по состанокот на министрите за транспорт на земјите членки во Кипар, уште еднаш се обиде да ја смири јавноста инсистирајќи дека во моментов гориво има доволно и нема никакви индикации дека нарушување на испораките.
Сепак од крајот на мај, откажувањата на летови се реална закана, според авиокомпаниите и индустриските здруженија.
–Азија, особено, секако би можела да биде регион каде што проблемот се чувствува побрзо, делумно затоа што постои голема врска за снабдување со Ормутскиот теснец. Зелените сега апелираат, луѓето засега да избегнуваат домашни летови или приватни авиони – ова би заштедило керозин за летото. Авиоиндустријата го отфрла ова. Заштедува многу малку. На долг рок, снабдувањето е стабилно – но тоа има цена, вели Ралф Бенко, експерт за туризам.
Патници пак на Аеродром во Келн по слетувањето се пожалија дека чувствуваат лоша миризба во воздухот.
-Силно мириса. Воздухот. На керозин, вели патничка.
Но, токму ова гориво наскоро ќе биде во недостиг.
–И малку сме загрижени за тоа. Не дека на крајот ќе откажат. „Но, претпоставувам дека во моментов има уште неколку резерви низ целиот свет, нели?, прашува патничка.
Суровата нафта и производите од сурова нафта, како што е керозинот, пристигнуваат во Европа во помали количини.
–Досега, околу 20% од керозинот што доаѓа во Европа доаѓа од Блискиот Исток. Дел од него отиде во Германија. Сега мора да го замениме тој дел, изјава Александар фон Герсдорф, портпарол на „Горива и енергија“.
И неколку кинески домашни авиокомпании објавија дека доплатите за гориво на домашните линии ќе се зголемат почнувајќи од 5 април. Голем број меѓународни патници неодамна добија ненадејни известувања дека нивните однапред резервирани летови за одмор се откажани поради нагло зголемување на трошоците за гориво во авионите. Откажаните летови се главно концентрирани на рутите што ја поврзуваат Кина со Југоисточна Азија и Океанија.
–Според претходниот механизам за доплата на цените, за летовите над 800 километри таксата би се зголемила на 200 јуани (околу 29 долари). Сепак, секторот за цивилно воздухопловство има за цел да ги одржи трошоците за патување под контрола за патниците. Овој месец, вистинската прилагодена стапка беше поставена на само 120 јуани (околу 17 долари), што помага да се минимизира влијанието врз трошоците на патниците, истакнува Лин Жиџие, експерт за цивилно воздухопловство.
Иран пак се соочуваше со блокада на летови се додека Летовите на меѓународниот аеродром во Багдад не се обновија откако ирачката Управа за цивилно воздухопловство ги отвори ирачките воздушни простори по објавувањето на прекинот на огнот меѓу САД и Иран. Патниците заминуваа од аеродромот и подоцна се враќаа откако Ирачката заедничка оперативна команда издаде соопштение во кое се најавува продолжување на работата на сите ирачки аеродроми.
-Дојдовме да ги посетиме нашите роднини во Ирак пред инцидентите што се случија тука. Значи, кога се случија инцидентите бев принуден да останам дома бидејќи имам дете со мене, а ќе беше тешко да заминам во странство. Морав да останам во Ирак 40 дена. Сега, слава му на Бога, аеродромот е повторно отворен и сè е во ред. Ќе се вратиме кај нашето семејство во Аман живи и здрави. Секогаш се надеваме дека безбедноста и стабилноста ќе ја преплават нашата нација, и слава му на Бога, изјави Адил ал Џафар, патник од Багдад
Покрај скапи и откажани летови или забранет авиосообраќај патниците ширум светот се соочуваат и со системот за влез и излез на Европската Унија, познат и како EES кој електронски ги евидентира движењата на патниците кои не се од ЕУ користејќи биометриски податоци, менувајќи го начинот на кој Шенген зоната управува со своите надворешни граници.
– Патниците се малку загрижени. Знаеме дека со кризата на Блискиот Исток и загриженоста околу растечките цени на горивата, зголемувањето на цените на билетите и потенцијалното откажување на летовите од страна на авиокомпаниите, луѓето се загрижени. Што значи дека чекањето на аеродромот ќе биде уште пофрустрирачко. Едноставно испланирајте го тоа. Планирајте да одите малку порано. Очекувајте дека ќе треба да ви земат отпечатоци од прсти и да ви направат скенирања. Времето што е потребно сега ќе биде добро бидејќи на долг рок ова ќе го забрза и ќе го направи побезбеден целиот наш патнички капацитет, посочува Анита Мендирата, специјален советник на генералниот секретар на ОН за туризам.
Доколку светот продолжи да се бори со недостаток на за авиони ќе настапи „рационирање“ – државите ќе ги делат воените резерви за итни случаи, а комерцијалните летови буквално ќе бидат приземјени.
Анализа на Бизнис Објектив
Кристина Кузмановски