Лани во Македонија се купиле скоро 8.000 станови чија вкупна вредност надминува половина милијарда евра. Податоците од Агенцијата за катастар на недвижности покажуваат дека во 2025 година се реализирале вкупно 23.470 купопродажби. Точно една третина од вкупниот број договори за продажба се однесуваат на станови, а скоро толкав е процентот и на продадено земјоделско земјиште.
Во 2025 година вкупниот промет со продажба на станови изнесува скоро 545 милиони евра, додека вкупниот износ на купопродажбите на куќи изнесува 214 милиони евра.
Најатрактивни населби за купување стан се скопски Аеродром, Центар, Карпош и Кисела Вода.
„Значи, очекувано ни е дека нова зграда во центар на Скопје, во најатрактивниот дел во центар на Скопје, дека цената се движи околу 3.000 евра за метар квадратен, нели тука се движат и Карпош и Аеродром, потоа доаѓа Кисела Вода, доаѓа Гази Баба, доаѓа Ѓорче и како помалку атрактивни општини од територија на општините во градот Скопје морам да ги истакнам Бутел и Чаир остануваат и заостануваат во овој дел. Тука, исто така, практично се отсликува истиот аспект и во делот на закупите. Значи, најмал закуп имаме регистрирано во Бутел и во Чаир. Најмала купопродажна цена имаме регистрирано во Бутел и во Чаир, додека пак највисока имаме во Центар, Карпош и Аеродром, исто така и за купопродажба и за закуп таму имаме највисока цена. Практично, побарувачката и висината на цените ја следи и висината на самите купопродажби. Тука ни е исклучок, морам да ја истакнам општина Струмица, каде што во текот на 2025 година детектирано е доста голем пад на цените на недвижностите, меѓутоа, и покрај тоа, детектираме раст на цените на самите закупи. Зошто е тоа така ќе видиме во извештајот за целата 2025-та.
Надвор од град Скопје, најатрактивна општина за инвестирање е градот Охрид, кој што сам по себе е феномен, можам да кажам во купопродажбите, затоа што на територија на Охрид може да се најде стан во изградба за 1.300 евра, меѓутоа може да се најде и за 3.300 евра, што значи дека Охрид е еден од феномените, меѓутоа земјаќи ја предвид атрактивноста на Охрид, туристичката понуда, желбата на многу гастарбајтери кои што со години живеат надвор, луѓе кои што имаат потекло од Македонија да купат недвижност во Македонија и не ретко одлучуваат да биде тоа Охрид и затоа нели, самата локација дали е центар или е негде попериферно, ни ја дава таа слика каде што во една општина има толку голема разлика во самите цени“, вели Иван Живковски, директор на Агенцијата за катастар на недвижности.
Најскапиот стан според платена цена за квадрат лани се продал во Аеродром. За 44 квадрати новиот сопственик платил 166.500 евра, според што цената за квадрат изнесува 3.784 евра.
Најскапата гаража, пак, исто така е продадена во Аеродром, каде за 24 квадрати гаражен простор купувачот платил дури 30.150 евра, или 1.250 евра за квадрат.
Според граѓаните, цените на становите во главниот град се нереални.
Тоа што го отсликува пазарот на недвижности е големата варијација на цени, која што е присутна и во рамки на самите најатрактивни населби за купопродажба на станови.
Ако се анализираат двете најпосакувани општини во главниот град, тогаш ќе увидиме дека во Аеродром лани се продадени 978 станови со вкупна површина од 65.655 квадрати, за кои новите сопственици заедно платиле скоро 81 милион евра. Според тоа, просечната цена на квадратот во оваа општина изнесува 1.230 евра.
Во Центар се продадени 756 станови со вкупна површина од 57.316 квадрати, чија цена кумулативно изнесува 92 милиони евра. Или, просечната цена на квадратот изнесува 1.600 евра.
Додека просекот на квадрат стан во Карпош изнесува 1.400 евра, а во Кисела Вода скоро 1.200 евра, во помалку атрактивните општини како Бутел, Чаир и Ѓорче Петров, просекот се движи меѓу 700 и 1.000 евра.
Анализирајќи ги другите градови низ државата, катастарските податоци покажуваат дека најскапи се становите во Охрид, каде просечната цена за квадрат изнесува 1.070 евра. Инаку, генерално цените во поголемите градови и тие кои се туристички поатрактивни се движат во просек меѓу 550 и 800 евра за квадрат.
„Во однос на Скопје, факт е дека локациите за градба во најцентралното градско подрачје, мислам на овие општини кои што ги спомнав: Аеродром, Центар, Кисела Вода, Карпош, се намалени и поради тоа и очекувано дека цената достигна едно повисоко ниво за кое што ние сметаме дека во иднина, особено во 2026 година дека нема да продолжи да расте. Согласно нашите проценки сме убедени дека полека но сигурно влегуваме во процес на стагнација, каде што пазарот ќе се задржи со овие цени што ги имаме моментално со тенденција дека ќе има благ пад на цените. Тој пад не очекуваме дека би бил енормен, дека би бил пад на цените од 20-30 отсто, меѓутоа мислиме дека може да се движи од два до 10 отсто зависно од самата локација.
Тука ние ја правиме разлиата со тоа што редовно ги објавуваме овие извештаи го сметаме како еден добар начин и можност да ги информираме граѓаните затоа што, за жал, во изминатиов период имаше некој обид свесен или несвесен да се направи паника кај населението дека цените отишле по 4.000, по 4.500 евра. Тоа се цени кои што не се детектирани во правниот промет во Република Македонија. Значи, такво нешто сè уште не постои и ние се надеваме дека нема да постои“, вели Живковски.
Но, во услови на повеќегодишна градежна експанзија и континуиран раст на цените, се поставува прашањето кој купува станови?
Според директорот на Катастар, најзастапени меѓу купувачите се тие што имаат потреба да го решат своето станбено прашање. Статистичките податоци покажуваат дека околу 90 проценти од Македонците живеат во сопствен дом, за разлика од Европската Унија, каде што тоа е случај со помалку од 70 отсто, а другите се одлучуваат цел живот да живеат под кирија. Втората група најчести купувачи се тие кои во недвижнините гледаат средство за инвестирање. Го купуваат станот на почеток на градба, а го продадат откако ќе биде изграден или година-две подоцна, и на тој начин заработуваат. И третата категорија се гастарбајтерите од Македонија, кои најчесто инвестираат во имот во Скопје или Охрид, за кога доаѓаат во земјава да престојуваат во сопствен дом.
Мирјана Јовеска