Сериозни обвинувања за сеча на шума без дозвола во близина на вештачкото езеро Козјак,пристигнаа до КОД преку анонимно писмо и видео снимки и фотографии на УСБ. Дојавувачот тврдеше дека станува збор за шума која е во рамки на територијата на Јавното претпријатие Јасен. Клучниот доказ беше ова видео на кое се гледаше и исечени дрвја наредени во купи, како за истовар.

КОД ги провери геолокациски снимките и според сите знаци, близина на пат, и панорамски погледи кон селото Нова Брезница- локацијата се наоѓа во реонот во близина на ресторанот и видиковецот кон езерото Козјак.

И на други видеа се гледаа исечени или паднати дрвја. Односно во шумите имаше повеќе дупки каде нема дрвја и таквите опустошени кругови не се гледаат од земја туку само од небо, од дрон. Дополнително сите овие локации беа во близина на патот од Брезница кон видиковецот и ресторанот Аурора, што наведува на заклучок дека дрвјата се подготвени за брзо утоварување.

Симптоматичн е што овие пусти кругови се наоѓаат во шумските единици од број 111 до број 118 и сите се во рамките на Јавното претпријатие Јасен кое е во државна сопственост и под директна контрола и надлежност на владата затоа што станува збор за стратешки објект во чиј состав се наоѓаат и засолништа и бункери за државниот и воениот врв односно резервни позиции во случај на воена или кризна состојба.

Во одговорите кои до КОД ги испратија и самото Јавно претпријатие Јасен и Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство потврдуваат дека за наведените локации односно шумски единици нема план ниту дозвола за сечење дрва. Од Јасен наведуваат и дека сите активности поврзани со сечење на дрва на територија на Јасен се изведуваат законски и врз основа на планови и извршени тендери на кои се бираат фирми за сечење на дрва.

-Имајќи ги предвид ограничените човечки, материјални и технички капацитети со кои располага претпријатието, сечата и дотурот на дрвна маса се вршат исклучиво преку економски оператори избрани по пат на јавна набавка. За секоја реализирана сеча се изготвува целокупната документација предвидена со законските прописи. Истовремено, претпријатието редовно изготвува месечни извештаи за реализираните активности кои се доставуваат до Државниот инспекторат за шумарство и ловство, како надлежен орган. Контрола на теренот континуирано вршат овластени вработени во ЈПУЗПП „Јасен“ во рамките на своите законски овластувања, а секое евентуално непочитувагье на законот се известува надлежниот орган, одговорија од ЈПУЗПП ЈАСЕН.  

Резултатите од активностите кои се гледаат на видеата доставени до КОД наведуваат на заклучок дека сомнежите за дива сеча и дрвокрадство не се пријавени ниту пак се откриени досега.

А дека Јасен е интересен за дрвокрадците во минатите години, потврдија и надлежните.

-Според сознанијата кои ги има министерството од страна на ЈПУЗПП ЈАСЕН скопје во 2023, 2024 и 2025 година биле поднесени пријави до Државниот инспекторат за шумарство и ловство за бесправна сеча од непознат сторител, а дрвните видови се тие кои што се содржани во  посебниот план за стопанисување со шуми „Ивање“ 2018-2027 година, ни одговорија од Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство.

-Во изминатиот петгодишен период на територијата на ЈПУЗПП „Јасен“ се евидентирани случаи на бесправна (дива) сеча на различни видови дрвја од страна на непознати сторители. По констатирање на вакви случаи, ЈПУЗПП „Јасен“ постапува согласно своите законски надлежности, изготвува службена документација и за секој поединечен случај го известува Државниот инспекторат за шумарство и ловство, како надлежен орган за понатамошно постапување согласно закон, а кога е потребно и Министерството за внатрешни работи, велат од Јасен.

Во рамки на Јасен има огромни шумски пространства кои се интересни за дрвократците кои често се користат и со тактиката со пожари. Подметнуваат пожар каде дрвјата веќе се исечени и украдени или пак изгорените ги купуваат за многу пониска цена.

А лани имаше пожар баш во рамките на Јасен. Но, беше спречено неговото ширење со големо залагање на вработените во Јасен, пожарникарските служби и припадниците на армијата, МВР и Дирекцијата за заштита и спасување. Утврдено било дека настанал од удар на гром и почнал надвор од границите на Јасен.

-Пожарот во 2025 година зафати само мал дел, околу 2% од вкупната површина на шумско стопанската единица Ивање, додека останатиот дел беше надвор од оваа шумско стопанска единица. Според сознанијата со кои располага министерството пожарот бил предизвикан од удар на гром, велат од ресорното министерство за земјоделство, шумарство и водостопанство.

Дивата сеча е проблем, но колку влијае врз безбедносното стратешко значење на Јавното претпријатие чија цел е во долгиот назив „за управување и заштита на повеќенаменското подрачје “Јасен”. Во него спаѓаат и две вештачки акумулации, покрај Козјак и езерото Матка, дефиниран е и во категоријата на посебни природни предели, формирани заради заштита на определени животински и растителни видови како и за заштита на геолошки и хидролошки природни реткости. Покрај шумата во него има и безбедносни позиции поради што прашањето е дали дива сеча може да влијае врз улогата на Јасен.

-Ве информираме дека Министерството за одбрана е во комуникација со надлежните во ЈПУЗПП “ЈАСЕН“ и дека евентуалните наведени активности во прашањето, не влијаат на безбедносниот систем, велат од Министерството за одбрана.

-Претпријатието не располага со информации од јавен карактер кои би содржеле проценка за евентуалното влијание на сечата или бесправната сеча врз безбедносниот систем на Република Северна Македонија. Во рамките на законските надлежности на ЈПУЗПП „Јасен“, сите активности поврзани со стопанисувањето со шумите се реализираат согласно Законот за шумите, важечките плански документи и другите позитивни прописи, одговараат од Јасен.

Видео снимките и фотографиите покажуваат дека нешто се случувало и има сомнежи за дива сеча, а надлежни за спроведување на законските обврски за заштита на шумите се инспекторите од надлежниот Државен инспекторат за шумарство и ловство. И досегашните пријави и сомнежи за дива сеча биле регистрирани, но дрвократците не биле пронајдени. Иако се дрзнале, дивата сеча да ја прават во рамки на стратешкото јавно претпријатие Јасен.

Миомир Серафиновиќ

Прилогот беше прикажан во емисијата КОД на 28.06.2026. на ТВ Телма.

The post КОД: Дива сеча на шума во Јасен кај езерото Козјак appeared first on telma.com.mk.

Кој се кити со македонското злато? Прашање на кое е тешко да се одговори додека не се одговори на прашањето кое злато.

Во рудниците во земјава, како секундарна суровина се произведуваат и одредени количини злато и сребро. Според Законот за минерални суровини, рудниците за метали, кои во производниот процес произведуваат злато, се должни прво да ѝ го понудат за продажба на Народната банка на Македонија по пазарна цена. Ако Народната банка не сака да го купи, може да го продадат на друго место.

Во Народната банка прашавме колку злато им било понудено во изминативе пет години, и колку откупиле. Ни одговорија дека воопшто не им било понудено злато и оти бараат законски измени за да добијат предност при купување.

Таа предност во законот постои, но златото не постои.

Во земјава се произведува руден концентрат кој содржи стотици килограми злато годишно. Рудникот за бакар Бучим во Радовиш, на својата веб страница објавува дека рудата која ја копаат содржи 0,2 до 0,3 отсто бакар и 0,2 до 0,22 грама злато по тон. Во последните неколку години не објавуваат јавно колкави количини метал произведуваат, но во периодот додека објавуваа, пред 2020 година, произведувале меѓу 30 и 40 илјади тони руден концентрат во кој имало помеѓу 448 килограми и 975 килограми злато и меѓу 860 и 1300 килограми сребро годишно.

Проблемот е во тоа што во земјава нема топилница во која од тој руден концентрат ќе направи злато или сребро. Концентратот се извезува во топилници во странство, најчесто во Бугарија. Таму фактички се произведуваат златните плочки кои тамошните топилници веќе немаат обврска прво да ѝ ги понудат на продажба на Народната банка на Македонија.

„Наведената одредба од постојниот Закон за минерални суровини не е спроведлива во пракса со оглед дека македонските рудници како концесионери не располагаат со злато како финален производ, односно во технолошкиот процес произведуваат сув бакарен концентрат којшто содржи одредено количество на метали, вклучително и злато. Имајќи предвид дека на територијата на Република Северна Македонија нема во функција топилница за добивање на злато во физичка форма, производството на финални метални производи надвор од земјата значително го оневозможува процесот на задржување на македонското злато во земјата и истото да биде понудено за продажба на Народната банка. Оваа област во иднина се очекува да биде уредена со новиот Закон за рударство, којшто е во подготовка од страна на Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, а во процесот на консултации е вклучена и Народната банка“, велат во Народната банка.

Сепак, нејасно е како тој проблем би се решил законски, односно како со македонски закон ќе им се наложи на странски топилници да го продаваат златото во Македонија.

Во нацрт-законот за рударство, кој е ставен на јавна дебата на ЕНЕР, повторно е ставена истата формулација како во сегашниот закон за минерални суровини – дека Народната банка има предност во купувањето на златото произведено во Македонија, но во Македонија не се произведува злато.

Според податоците на Народната банка, вредноста на златото во македонските девизни резерви од 2009 година досега е зголемено за скоро 6 пати – од 146 милиони евра во 2009 на 875 милиони евра во април годинава, но повеќе од две децении државата не купила ниту грам злато. Само што истата количина вреди повеќе. Официјалите податоци покажуваат дека земјава има 0,22 милиони фини унци злато, односно околу 6,9 тони монетарно злато, кое во златни прачки од по околу 12 килограми се чуваат во трезорот на Банката на Англија во Лондон.

Срѓан Стојанчев

The post КОД: Кој се кити со македонското злато appeared first on telma.com.mk.

Во четвртокот попладне, Собранието на раб на потребниот цензус и на мнозинство, го избра Исмаил Синани за нов член на Комисијата за спречување и заштита од дискриминација. Владеачкото мнозинство го избра и покрај критиките на невладиниот селктор кој постојано се бори на терен против дискриминацијата бидејќи сметаат дека Синани кој е новинар по професија, а политиколог по образование, нема искуство, а има опасни ставови против феминизмот и родовата еднаквост. КОД открива дека повеќе организации биле известени дека Синани ќе биде избран три недели пред воопшто да се појави на јавната расправа во Собранието и да ја претстави својата кандидатура.

Во КОД интервју со кандидатката за позиција во Комисијата за спречување и заштита од дискриминација, Јасна Оровчанец Аранѓеловиќ. Таа од 2011 година континуирано работи во областа на човековите права, еднаквоста и заштитата од дискриминација. А како адвокат застапувала лица и групи изложени на дискриминација и го добила првиот случај во кој судот утврдува дискриминација во државата учествува и во работната група која го подготвува новиот Закон за спречување и заштита од дискриминација.

Во текот на својата кариера има значаен придонес во подготовка на правни мислења, анализи и препораки, и во зајакнувањето на институционалните капацитети за заштита на човековите права но и во подготовката на Акцискиот план за недискриминација 2025 и 2026. Но, сето ова за Собраниската комисија не беше доволно за да ја избере наспроти Синани. Со Јасна Оровчанец Аранѓеловиќ разговаравме за ваквата одлука на пратениците, состојбата на антиродовите движења, дискриминацијата и влијанијата во општеството.

КОД истражува кој ги финнсира антиродовите движење и која е улогата на религиозните групи,  на руското влијание и на влијанието на американски десничари врз општествениот живот во Македонија и регионот.

Емисијата, премиерно беше прикажана на Телма, на 14.06.2026.

The post КОД: Анонимно писмо го предвиде изборот на Синани во антидискриминација appeared first on telma.com.mk.

Во четвртокот попладне, Собранието на раб на потребниот цензус и на мнозинство, го избра Исмаил Синани за нов член на Комисијата за спречување и заштита од дискриминација. Владеачкото мнозинство го избра и покрај критиките на невладиниот селктор кој постојано се бори на терен против дискриминацијата бидејќи сметаат дека Синани кој е новинар по професија, а политиколог по образование, нема искуство, а има опасни ставови против феминизмот и родовата еднаквост.

КОД во своето вечерашно издание открива дека повеќе организации биле известени дека Синани ќе биде избран три недели пред воопшто да се појави на јавната расправа во Собранието и да ја претстави својата кандидатура.

КОД вечерва истражува кој ги финнсира антиродовите движење и која е улогата на религиозните групи,  на руското влијание и на влијанието на американски десничари врз општествениот живот во Македонија и регионот.

The post КОД: Анонимно писмо го предвиде изборот на Синани во антидискриминација appeared first on telma.com.mk.

Порано кога ќе се сменеше звук при телефонските разговори со крчење мислевме  дека така изгледа прислушувањето и дека сме мета, а кога Обвинителството или судот ќе нареди прислушкување кое се одвива преку Оперативно-техничката  Агенција или скратено  ОТА. Регулирано е со Закон, а треба да се внимава и да не се прекршат човековите права.

Најтазе се случаите од оваа и ланската година како оној кога со употреба на таканаречените ПИМ Мерки во ноември лани, поради случај на примање мито и злоупотреба на европските ИПАРД фондови, уапсени беа директорот на Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и руралниот развој (АФПЗРР), Илија Стоилев, како и неколку други лица.

Тој беше фатен со поткуп во рака со обележани банкноти . Оној кој аплицирал за да добие средства од ИПАРД Фондови бил уценет со мито, а вкупната сума која требало да се исплати била 50 000 евра. Стоилев не бил сам туку била група која требало да ја заврши работата за поткупот а меѓу нив и поранешниот Министер Џевдет Насуфи и вработени во Министерството за земјоделие. Сега се на суд. ЕУ ги прекина средствата за овие фондови па повторно ги врати.

Фото и видео материјали  кои беа прибавени со примена на посебни истражни мерки, беа презентирани во судот во случајот Геријатрија и поткупот на обвинетиот Блерим Амети кој беше посредник на директорот на државната  Геријатрија Мухасин Арифи . Сведокот е снимен на повеќе локации во Скопје  на средби со еден од обвинетите  Блерим Амети.

Според обвинението Арифи барал 20 000 евра за да прими во болницата пациентка која била во тешка здравствена состојба, а посредник бил Амети. Кривичниот суд го осуди екс-директорот на четири години затвор, а вработениот во геријатрија Амети доби казна од  година и десет месеци.

Според извештајот на Јавното Обвинителство, Посебни истражни мерки се користеле и за Убиство, покажување порнографски материјали, наркотици, перење пари, примање и давање поткуп, награда за противзаконито влијание, злосторничко здружување, тероризам, трговија со луѓе, со дете, криумчарење мигранти… Така во 2025-та вкупно имало 49 случаи кога Обвинителството дало налог да се користат овие мерки, а 4 од случаите биле наследени од 2024-та.

Бројот на лицата под ПИМ е 365, а од нив само на 3 не им се знаел идентитетот. Од друга страна, ако се погледне споредбено колку овие мерки се користеле во изминатите години, според извештајот на DCAF најмногу се користени во 2023-та година. Тогаш биле опфатени  416 лица во 87 случаи, а во 2019-та пак имало најмногу случаи 103, 338 лица биле со познат идентитет, 17 со непознат. Рекордна година за следење на лица со непознат идентитет е 2015-та година (107 мерки), а спрема  предмети во 2018 година (551 мерка).

Така овој графикон кој се заснова на податоците кои годишно ги дава јавното обвинителство оди цик-цак во изминативе десет години. Анализата на DCAF покажува и недостаоци од информации кога се во прашање употребата на ПИМ мерките

Наведени се кривичните дела што служеле како повод за секоја ПИМ, но без наведен конкретен број за колку кривични дела секоја мерка била наредена, не се наведени податоци дали постапката е поврзана со гонење на организиран криминал, нема податоци и за број на постапките во кои се наредени ПИМ согласно со чл. 252 од ЗКП, а нема податок и ако од следењето не произлегле  релевантни резултати, кои се причините за тоа.  А мерките според законот се:

• следење и снимање на телефонски и други електронски комуникации (прислушување),
• таен увид и пребарување во компјутерски систем,
• тајно следење и набљудување на лица и предмети,
• симулиран откуп или продажба,
• контролирана испорака,
• користење прикриен истражител и други слични мерки.

Најмногу е користено прислушкување, тајно следење и набљудување на лица, но и користење на прикриен истражител.. Во овие извештаи заклучокот е дека нема детални податоци кои органи иницирале употреба на ПИМ мерки туку има општа констатација дека во најголем дел  од случаите, иницијативата потекнувала од МВР, а од Обвинителсвтавата ОЈО ГОКК самоиницијативн, но ги употребила и Финансиската полиција.

Јавното  обвинителство почнува да ги користи мерките дури од 2020-та година (68), а потоа во 2021-ва значително паѓа (12). ОЈОГОКК почнува да се појавува како корисник дури во  2023-та (1), а во 2024-та има значаен пораст (9). ОЈО Скопје првпат се појавува во 2024-та година со минимално користење (1).

Специјалното јавно обвинителство (СЈО) ги има користено мерките само во 2018-та (8), што е очекувано поради неговата тогашна надлежност; потоа веќе не се појавува поради неговото укинување.

Годинава од извештајот на Јавното обвинителство може да се види дека Посебни истражни мерки во 2025-та не побарало обвинителството во Гостивар. ПИМ мерки може да предложат инспектори на МВР до Обвинителот, но велат во извештајот дека се зависи и како работи обвинителот. Од друга страна, Обвинителите сметаат дека прислушкување и следење се прави доколку  предлозите кои ги добиваат од инспекторите во најголем дел содржат оперативни сознанија што се сметаат за задоволителни за одобрување на предлогот од страна  на јавниот обвинител.

Во ретките случаи на одбивање, главната причина е недоволната поткрепеност на предлогот со конкретни и веродостојни сознанија, особено доколку не биле обезбедени преку други претходно спроведени оперативно-тактички мерки или истражни дејствија, се вели во извештајот. Фокус групите со кои работел DCAF оцениле дека е потребна е особено добра координација помеѓу судијата на претходна постапка и јавните обвинители, а за нив проблем е доколку имаат притисок од брзината и итноста на постапувањето. Времето на одлучување на јавниот обвинител и судија на истражна постапка е 72 часа за оценка на барањето за прислушкување  Тоа се однесува доколку ној врз кој треба да се примени мерката е во затвор или притвор, или ако локацијата е непозната, а особено ако не е познат идентитетот на оној кој треба да се следи.

Мерката може да трае 4 месеци, со можност за продолжување од 4 месеци или дополнително уште 6 месеци за случаи на тешки кривични дела извршени од организирани групи, банди или злосторнички здруженија. Тоа значи  дека во пракса мерките може да траат максимум до 14 месеци. Продолжувањата над 4 месеци не се чести и укажуваат на селективна примена при комплексни истраги за случаи на организиран криминал- се вели во извештајот. Брзо постапување- ова е забелешката која ја даваат судиите за барањата на примена на ПИМ мерките.

-Согледувањето на судиите дека ПИМ се бараат во многу  рана фаза кореспондира и со мислењето на инспекторите од МВР, кои, пак, според нивното  искуство забележуваат дека на обвинителите им е полесно прво да применат некоја мерка  за да дојдат до одредени информации на чија основа ќе ја насочат истрагата и ќе продолжат  да ги собираат другите докази, наведено е во извештајот на DCAF.  

Но, сепак забележуваат дека со оглед на тоа дека овие мерки се применуваат во истраги за кривични дела каде брзината е клучен фактор и често пресуден елемент за успешноста на истрагата, судиите на претходна постапка нагласуваат дека  чувствуваат значителен притисок при одлучувањето, но истовремено се свесни дека факторот време не може да биде на сметка на човековите права.

Судиите на претходна постапка, но и судечките судии, сметаат дека во предметите за организиран криминал, барањата вообичаено се подобро поткрепени и со доволно информации и сознанија, со оглед на тоа што и самите предмети се многу обемни и сложени, додека предметите од т.н. „општ криминал“ не секогаш се доволно добро образложени, а и нe секогаш даваат резултати.

Судиите треба да се убедат добро дека ПИ мерките се издржани. Различни се мислењата на Јавните обвинители и судиите на претходна постапока за тоа дали треба или не да се навлегува во предметот- oбвинителите сметаат дека  судијата на претходна постапка треба формално да постапи по предметоt и да внимава да не се нарушат човековите права, а судечкиот судија треба да навлезе во материјалното разгледување на предметот. Наспроти oбвинителите, судиите на претходна постапка се повикуваат на законска обврска која им е дадена да одлучуваат за правата и слободите на граѓаните и притоа го земаат предвид фактот дека ПИМ претставуваат инвазивно навлегување токму во некои од  основните лични права и слободи.

Целиот процес има предизвици е заклучокот на испитаницвте, од технички карактер например немање возила за тајно следење, немање технички капацитети за следење во реално време, проблеми со стабилност на линијата, начинот на обработка на транскриптите кој одзема многу време, потешкотии на следење на лица кои користат софистицирани апликации, немање човечки ресурси или преоптеретеност на кадарот, нецелосни наредби во кои недостасуваат информации релевантни за  спроведување на мерката, нецелосен звук или снимка заради лош квалитет, нефункционалност на CD-дисковите, неможноста да се пристапи до аудио-датотеки за постари случаи во кои постапувала поранешната Управа за безбедност и контраразузнавање.

А адвокатите на обвинетите бараат да им се обезбедува навремен и целосен пристап до прибавените материјали од ПИМ. Законот налага обврска кога во текот на примената на мерките нема да се добијат очекувани резултати, мерките да бидат прекинати, што доследно се применува.

Колку чини примената на посебните истражни мерки, нема податок во извештаите на Републичкото обвинителство: наведено е дека трошоци има, но нема сума.

–Секако дека реално трошоците постојат со ангажманот на сите постоечки ресурси во рамките на јавните обвинителства, но нема параметар ниту посебни финансиски евиденции за посебна пресметка за примената на посебните истражни мерки, стои во извептајот на ЈОРСМ за примена на посебните истражни мерки.

Од примената на посебните истражни мерки за јавното обвинителство не произлегуваат посебни финансиски импликации, при ова се во предвид дека мерките ги спроведува Министерството за внатрешни работи и тоа до обвинителството не доставува извештај за трошоците произлезени од примената на овие мерки.

Така граѓаните знаат кој прислушкува, но не знаат колку државата троши за да прислушкува, следи, фотографира, снима или праќа тајни агенти за да дојде до информации.

Снежана Лупевска Созен

Прилогот беше емитуван во КОД на ТВ Телма на  07.06.2026.

The post КОД: Цената на следењето и прислушувањето, вредноста на посебните истражни мерки appeared first on telma.com.mk.

Тајно следење, прислушување, озвучување, правење на лажни фирми-посебни истражни мерки за борба против криминалот за која граѓаните не ја знаат цената.

Игра со стечаи и пари од странство за Соравиа, имотот и зградата која ја управува и на хартија поседува Дрин Ахмети, внукот на лидерот на ДУИ. И тој поднел кривична пријава.

Судење за масовните палежи во велешко и обвинетиот Ѓоре Американецот стигнува до завршница.

Премиерата на емисијата беше на 07.06.2026. на ТВ Телма.

The post КОД: Игри со стечаи за Соравиа и Дрин Ахмети, цената на прислушкувањето, судење за масовни палежи во велешко appeared first on telma.com.mk.

Тајно следење, прислушување, озвучување, правење на лажни фирми-посебни истражни мерки за борба против криминалот за која граѓаните не ја знаат цената. Колку државата троши на ПИМ мерките нема податок Во КОД детали од извештаите на јавното обвинителство и ДИКАФ

Во КОД и за играта со стечаи и пари од странство за Соравиа, имотот и зградата која ја управува и на хартија поседува Дрин Ахмети, внукот на лидерот на ДУИ.

Судење за масовните палежи во велешко и обвинетиот Ѓоре американецот стигнува до завршница.

КОД е на програмата вечерва, во 19 часот и 15 минути.

The post КОД – Посебни истражни мерки за борба против криминалот за кои граѓаните не ја знаат цената appeared first on telma.com.mk.

Комјутерски инжинер, ИТ Консултант кој своевремено завршил на Меѓународниот Славјански Универзитет во кој предавањата се одржуваат во Свети Николе или Битола. На Линкдин за себе напишал дека e искусен инженер по компјутерски науки со докажана работна историја. Вешт во компјутерски науки, етичко хакирање, компјутерска архитектура и оперативни системи. Силен професионалец во информатичка технологија со повеќе од 15 години искуство. Дипломирал компјутерски системи и мрежи на Меѓународниот славјански универзитет „Г. Р. Державин“. На профилот не пишува за кого работи.

До 2013-та е припадник на специјалната единица на армијата, Волци, а тогаш е преземен од кабинетот на претседателот, во тоа време, Ѓорге Иванов. До 2022-ра е вработен, а поради бенефицираниот армиски стаж во 2022-ра оди во пензија.

Но, останува на позицијата на одржување на информатичката мрежа во кабинетот, во тоа време мандатот го има Стево Пендаровски. Ангажиран е како надворешен консултант за ИТ во Претседателскит кабинет .

Има и веб-сајт на кој пишува дека е работи како консултант во областа, но кога ке проверите на сајтот Отворени финансии нема податоци за исплати кон него од страна на кабинетот откако станал надворешен консултант. Имал безбедносен сертификат од највисоко ниво- Државна тајна. Се до крајот на декември лани.

Во последните две недели тој стана една од главните теми во медиумите откако извесен Бошко Буха (псевдоним со позајмено име од некогашниот млад партизан бомбаш) испрати до неколку медиуми, странски амбасади и институиции писмо со назнака дека е испратено до Основното Јавно Обвинителство за гонење на организиран криминал и корупција  како кривична пријава „поради постоење основи на сомнение за организирано прикривање на кривични дела, шпионажа, злоупотреба на службена положба, попречување на истрага и загрозување на безбедносниот систем на Република Северна Македонија и НАТО.“

Во пријавата се наведени 7 имиња, а прв е ИТ инжинерот, но веднаш по него е Генералниот Секретар во Кабинетот, а опфатени се и Генералниот Секретар на Владата  и  јавната  обвинителка во ОЈО ГОКК која неодамна ја затвори истрагата за набавката на мазут за ТЕЦ Неготино од РКМ во која беа осомничени Ратко Капушевски и Асмир Јахоски од Пуцко Петрол.

Многу причини за пријава навел анонимниот доставувач од основи  на сомневање за Шпионажа, Злоупотреба на службена положба и овластување,  Несовесно работење во службата, Одавање службена тајна Неовластено прибавување и користење на службени податоци, Помагање на сторител по извршено кривично дело, Попречување на правдата, Злосторничко здружување, но и кривични дела поврзани со компјутерски криминал, неовластен пристап, бришење и уништување податоци но и Непријавување сторител или кривично дело.

„Според сознанија и информации со кои располагаме, постои основано сомнение дека лицето, кое подолг временски период во текот на 2026-та година извршувало работни задачи како ИТ администратор во Кабинетот на Претседателот на Република Северна Македонија, неовластено пристапувало до доверливи електронски податоци, истите ги копирал, енкриптирал и складирал на надворешни носачи на податоци со намера за нивно понатамошно предавање на странска разузнавачка структура од Руската Федерација. Постои основано сомнение дека ваквите активности биле откриени од друго ИТ лице, по што случајот бил пријавен во МВР и во Одделот за компјутерски криминал“, стои во дописот.

Според анонимниот допис сите наведени во пријавата се поврзани со прикривање на случајот, бришење или компромитирање на електронски докази, со што би се оневозможило МВР да обезбеди релевантни форензички траги и докази.

Кои податоци се украдени, од каде точно и како-  не е наведено, а не е наведено и името на ИТ лицето кое сето ова наводно го открило.

„Постои основано сомнение дека по прибирање на првични информации од страна на јавниот обвинител, било извршено влијание врз обвинителството преку телефонски контакти и политички притисоци, со барање случајот да биде затворен без определување мерки на притвор и без целосна дигитална истрага. Јавната обвинителка со непреземање законски предвидени дејствија, необезбедување докази и неповедување ефикасна истрага евентуално сторила кривични дела .“ обвинува анонимецот.

Аферата дојде само неколку дена по затварањето на истрагата која ја водеше обвинителката Коларевиќ, а која траеше 14 месеци за мазутот кој во време на енергетската криза од 2021-2023-та набавуваше мазут за потребите на ТЕЦ Неготино. Спорен беше и јавниот повик и количините кои ги набавила се уште е во истрагат квалитетот на мазутот .

Во дописот се бара истражната постапка да се даде на друг обвинител кој не е инкриминиран. По ова се разгоре преписката меѓу ОЈО ГОКК и МВР. ОЈО ГОКК наведува дека имале проблеми во предистрагата, бидејќи кабинетот не им ги доставувал снимките од безбедносните камери, а потоа тие биле преземени од МВР. Обвинителството тврди дека чека два месеца известување од МВР за екстрахираните податоци за истрагата за чувствителното прашање, но МВР тврди дека работело  на вештачење и анализи.

„Дополнително, беше побарана и анализа на постапувањето по судската наредба за увид и пребарување во информативниот систем на Кабинетот на претседателката, со задолжение до обвинителството да биде доставено известување за прибраните докази. До денес, и покрај сериозноста на предметот, чувствителноста на околностите и значењето на навременото постапување, ОЈО ГОКК нема добиено известување од МВР за резултатите од преземените дејствија, ниту за прибраните докази“, соопштија од ОЈО ГОКК.

На ова МВР експресно одговори

„Во тек е анализа на сите електронски докази кои се екстрахирани од одземената опрема. Извршен е службен разговор со лица вработени во Кабинетот на Претседателот и за истите доставено е известување до ОЈО ГОКК. По целосно расчистување на случајот јасноста ќе биде соодветно известена“, одговорија од МВР.

Претседателката Сиљановска сметасше дека во нејзиниот кабинет нема шпиунажа, а  премиерот Мицкоски ги бараше структурите од минатото и глодари.

Додека Tошковски за емисијата 360 во интервју праша: Зошто токму сега, токму од истиот обвинител, се отвора ова прашање?“ додавајќи дека првично мислел оти станува збор за „теорија на заговор“, но дека одредени случувања отвораат сомнежи.

Коларевиќ е обвинителка која ги води речиси сите случаи каде има безбедносни закани . Ова не и е прв случај. Според извори во истрагата, во  предистражната постапка требало да се обезбедат стотици часови снимки од безбедносните камери во претседателкста вила на водно , податоци од телефони од комјутери да се види кој и како влегувал во комјутерите.  Додадваат и дека е доставен целокупниот материјал кој што го барало Обвинителството за гонење на организиран криминал и корупција меѓу кои и над 450 часови снимки од надзорните  камери и сета потребна документација.

Дали навистина некој шпиунирал или се нарушени односи меѓу две групи во кабинетот на Сиљановска?  За сега нема точен одговор. Според сознанија, односите меѓу двајцата ИТ техничари биле веќе подолго време заладени -кавгата стасала до таму да едниот на другиот му ставал сопки- забрана за влез во одредени делови на системот. Предизвикот бил кој е подобар хакер-кој може да ги совлада тие пречки.

Едниот и другиот постојано заради несогласувања и лични анимозитети го користеле токму работното место и комјутерскиот систем за кавга. Оној кој се наведува во анонимката е  повикан на разговор и му е одземен телефонот . Сите податоци се екстрахирани. За сега нема докази дека оддавал податоци кои биле државна тајна или класифицирани, велат за КОД извори од истрагата .

Инцидентот како што го нарекува ОЈО ГОКК, во МВР бил пријавен на крајот на декември, а се случил еден месец претходно. По пријавата, според сознанија на КОД, претставници на МВР и на АНБ отишле на лице место, во кабинетот, на увид во работните простории каде наводно се случил упадот во системот.

-Агенцијата за национална безбедност врз основа на законските надлежности во делот на попречување на активности поврзани со безбедносни закани и ризици по националната безбедност, а во координација со Јавното обвинителство и Министерството за внатрешни работи уште кон крајот на 2025 година презеде мерки и активности за идентификување на околностите и учесниците, како и проценка на ризиците од противправното преземање податоци и евентуално компромитирање на класифицирани информации, а во врска со сомневањата за неовластениот упад во компјутерски систем на Кабинетот на Претседателката на Република Северна  Македонија, одговорија од АНБ, за КОД.

Предистрагата е отворена кога МВР го известува обвинителството, предметот го отвара обвинителката Катерина Коларевиќ и почнуваат истражни дејствија.

Но, од кабинетот потоа, според сознанија на КОД биле повикани претставници на Агенцијата за разузнавање за дополнителна проверка на местото. Двете вработени во Разузнавање дополнително вршеле увид, иако немаат истражни овластувања, а нивните имиња се наведени во анонимното писмо потпишано од дигиталниот Бошко Буха.

По објавување на прилогот, Агенцијата за разузнавање испратија демант до КОД.

-Агенција за разузнавање ги демантира исказите во истражувачката телевизиска емисија КОД, објавени на 31.05.2026 г., кои се однесуваат на вработени од Агенцијата. Имено, Агенција негира дека нејзини претставници биле повикани за дополнителна проверка и увид на местото, поврзано со таканаречената „Шпионска афера“. Напоменуваме дека, двете вработени во Агенцијата за разузнавање, немаат преземено никакви активности ниту се инволвирани во случајот што беше една од темите на Вашата емисија, стои во демантот на АР.

Агенцијата, во допис до медиумите по објавувањето информација за предистрагата во Слободен Печат, вели нивните припадници не биле инволвирани во незаконски дејства.

-Агенција за разузнавање отфрла каква и да било инволвираност на свои припадници во веста што првично беше објавена на 19.05.2026 г., во некои медиуми и социјални мрежи за евентуално компромитирање класифицирани информаци и НАТО комуникации. Во своето работење, Агенцијата, доследно ги применува сите законски стандарди и протоколи за соодветно ракување и заштита на националните и НАТО класифицираните информации, соопштија од Разузнавање, по првите информации .

Откако се објавени информациите за случајот, според сознанија на КОД, странските НАТО амбасадори во државата барале информации од македонските безбедносни органи за безбедноста на доверливите информации кои се споделуваат. Биле уверувани дека не станува збор за нарушена безбедност бидејќи лицето кое е осомничено немало пристап до највисоките тајни документи. И кабинетот на Силјановска, и МВР, АНБ и Разузнавање тврдат дека нема ризик од странски фактор и дека законите се почитуваат.

-Досега преземените мерки и активности на Агенцијата не упатуваат на евентуална инволвираност на странски разузнавачки фактори во корист на други држави, ниту пак одлевање на класифицирани информации, а како резултат на споменатиот неовластен упад во компјутерски систем, одговорија за КОД од АНБ.

КОД се обиде да стапи во контакт со лицето кое стана центар на таканаречената шпиунска афера, но не се јавува на телефонот кој и јавно го има објавено на интернет. Дали реално имало штета по безбедноста и нечија вина допрва ќе утврдува Обвинителката Коларевиќ .

Во меѓувреме, Силјановска која е одговорна и за безбедноста на државата, воена и разузнавачка треба да си ги провери вработените во кабинетот, но и да утврди дали токму нарушените меѓучовечки односи можат да предизвикаат штета не само по имиџот на кабинетот туку и по сигурноста на информациите.

А „Бошко Буха“ ја пушти бомбата во јавноста -кој е и со каква намера  тоа го прави е работа на истражните органи и Обвинителството.

Снежана Лупевска Созен

Прилого т е објавен во КОД кој беше емитуван на 31.05.2026. на Телма.

The post КОД: Шпионска или „шпионска“ афера во претседателскиот кабинет на Водно-се истражува, ама предизвика интерес кај НАТО амбасадорите. Агенцијата за разузнавање со демант за КОД   appeared first on telma.com.mk.

КОД за “шпионската афера” во кабинетот на Претседателката Силјановска, но и за навлегувањето на странски служби, криминалци и провокатори кои поради одредени активности се протерани од земјата. Потсетуваме и на стари случаи во кои странски служби имале разузнавачки активности.

1.Кавга во Кабинетот, кавга меѓу МВР и Обвинителството за гонење на организиран криминал и корупција или реална шпиунска афера? Ова прашање  се ште не е разрешено барем за јавноста откако извесен „Бошко Буха“ до медиумите испрати е-мејл кој беше потпишан од група вработени од МВР, но анонимни, за тоа дека околу 6 месеци се води предистрага за можна шпионажа во кабинетот на претседателката Гордана Силјановска-Давкова, но МВР не им дава податоци.  А во аферата е осомничен пензиониран армиски специјалец, припадник на едницата Волци, кој е компјутерскиот техничар во претседателскиот кабинет, а работел и за кабинетите на два претходни претседатели Иванов и Пендаровски. И додека претседателката смета дека нема основ за шпионажа, а премиерот Мицкоски порача да се заборават “шпионските глодари“  нема одговор дали осомничениот шпиунирал за НАТО земја или за трета страна. КОД во потрага по вистината.

2.Нема официјален податок колку лица се протерани од државата за една година заради разузнавање како дел од странски служби или поради одредени криминални активности. Во потрага по податоци КОД обелоденува неколку случаи каде се протерани државјани на Србија и Бугарија, но и случаи во кои се замешани и српските криминални кланови кои регрутираат подмладок за своите банди а го наоѓаат овде во Македонија. Не се сите мотиви политички но се однесуваат на загрозување на безбедноста на нашата држава .

3.Прекршувањето на класифицирани информации опфаќа неовластено откривање, користење, менување или уништување на податоци од државен, воен или јавен интерес. Во Република Северна Македонија, оваа област е законски регулирана и се третира како тешко прекршување на безбедноста кое повлекува кривична одговорност- ова е дел од Законот за клоасифицирани информации, а Дирекцијата за безбедност на класифицирани информации е надлежна да го спроведе Законот додека МВР, АНБ, и Обвинителството се надлежни да ги гонат оние кои го кршат. Професорот на факултетот за безбедност Злате Димовски во низата предмети ги има и Криминалистичко разузнавање и Безбедност и заштита на информации Со него разговараме за сите овие безбедносни закани и како Македонија да ги заштити своите „државни тајни“ и да ја заштити својата порозност во тоа поле.

Премиерата на емисијата беше на 31.05.2026. на ТВ Телма.

The post КОД: Шпионска афера на Водно или кавга во Кабинетот, протерувања на српски и бугарски државјани, заштита на државните тајни appeared first on telma.com.mk.

Единственото парче од огромната истрага за мазут, кое во Обвинителството за гонење на организиран криминал и корупција остана живо е за загадувањето и влијанието врз животната средина. Дали квалитетот на мазутот кој горел за да се направи струја во ТЕЦ Неготино одговарал на перформансите потребни за да не се влијае врз човечкото здравје.

Обвинителството на брифингот посочи дека лабораториските хемиски анализи биле готови и се доставени од Србија. Сега се бараат експерти за да ги прочитаат, соопшти ОЈОГОКК.

-По добиеното вештачење од Р.Србија, обвинителството побара номинација на експерти од областа на заштита на животната средина од повеќе високообразовни институции со цел да го протолкуваат вештачењето во насока дали составот на мазутот за кој се добиени вештачења има влијание врз животната средина. Дел од институциите веќе известија дека не располагаат со стручен кадар кој може да даде толкување на наодите од вештачењето, а постапката за обезбедување соодветна експертиза и натаму продолжува. Доколку не се најде експерт во државава ќе биде побаран од странство, соопшти ОЈОГОКК.

Мострите од мазутот кои биле анализирани се најдени во хангар во кругот на ТЕЦ Неготино, ги имало во стотици тегли во неугледен простор и биле посочени лани кога е отворена истрагата. Обвинителството барало асистенција од МВР да ги преземе и смести сите тие тегли, но МВР одговорило дека нема соодветен простор за чување. Потоа е најден простор за дел од нив и се преземени.

КОД: ЕСМ во лов на грешки на Обвинителството за мазутот, истрага за загадување, интервју Тасева

За анализа се избрани 10 мостри. Секоја мостра мазут била земана во 4 тегли за различни потреби. Вкупно 40 тегли се однесени на хемиска анализа во Србија, а според резултатите немало вишок на сулфур над законски дозволениот максимум, изјави на брифингот обвинителката Катерина Коларевиќ.

КОД во своите претходни истражувања, објави повеќе фотографии и сознанија за можно загадување од мазутот.

Зделките меѓу ЕСМ и РКМ со откриени пропусти се спомнати во два извештак на Државната Ревизија. Во ревизорскиот извештај за „ПОДГОТВЕНОСТА НА ЕНЕРГЕТСКИОТ СИСТЕМ ДА СЕ СПРАВИ СО ЕНЕРГЕТСКА КРИЗА“ се наведени пропустите кои се ризични по животната средина.

-При спроведувањето на постапките не се бара сертификат за квалитет на мазутот за да може да се потврдат неговите квалитaтивни карактеристики, физичките својства и потеклото, што може да влијае на квалитетот на мазутот што се испорачува и може неповолно да влијание на животната средина при согорување, стои во Ревизорски извештај „ПОДГОТВЕНОСТА НА ЕНЕРГЕТСКИОТ СИСТЕМ ДА СЕ СПРАВИ СО ЕНЕРГЕТСКА КРИЗА“ (ЈУНИ 2024).

-Кај една од понудите на Економскиот оператор е наведено дека потеклото на мазутот ќе биде од конкретен производител од Р. Грција, при што утврдивме дека примениот мазут е со потекло од Р. Бугарија, што може да влијае на квалитетот на набавениот мазут, а со тоа и врз загадувањето на воздухот. За ова отстапување не е доставено писмено образложение, како што е предвидено во одредбите од склучениот договор, е наведено Ревизорски извештај „ПОДГОТВЕНОСТА НА ЕНЕРГЕТСКИОТ СИСТЕМ ДА СЕ СПРАВИ СО ЕНЕРГЕТСКА КРИЗА“ (ЈУНИ 2024).

Во извештајот стои дека на тој начин не е осигурено дека „набавениот мазут е со соодветен квалитет и потекло, што може да има влијание на загадувањето на животната средина и здравјето на луѓето.“

Во одговоро до ревизорите, ЕСМ во мај 2023-та одговара дека продавачот РКМ не може уште во понудата да каже какви се карактеристиките на мазутот. За ЕСМ, не било суштински проблем на набавката ниту тоа што РКМ како продавач нудел мазут од Грција, а потоа дел од увозот го правел од Бугарија- бидејќи тоа било дозволено само требало мазутот да биде согласно правилникот за квалитет на течни горива во државата.

-Сертификат за квалитет од каде можат да се утврдат техничките/квалитативните карактеристики на мазутот и неговите физички својства може да биде доставен само при реализација на договорот – при испораки, а не при спроведувањето на постапката-доставување на понудите, бидејќи ваквиот документ се изработува само откако ќе биде произведен мазутот (како примерок од одредена шаржа) и истиот превземен ос страна не економскиот оператор за испорака до купувачот. Така што, барањето сертификатот за квалитет да се доставува со поднесување на понудата не би имало логично и практично оправдување, одговорило ЕСМ на 09.05.2023. по ревизорскиот извештај на ДЗР.

КОД: Тасева: Несфатливо е неинформирање на државен обвинител за капитални истраги

Истрагата во ОЈОГОКК е се уште отворена за загадувањето од мазутот, но е запрена за начинот на испораките на мазутот- дали бил навремен и согласно договорот. Обвинителството тврдеше дека не се најдени докази за доцнење на испораки на мазут и за непочитување на договорот меѓу ЕСМ и РКМ. Но, во истиот ревизорски извештај, самото ЕСМ потврдува дека имало доцнење на испораки на мазутот во ТЕЦ Неготино.

-Доцнењето во испораките не е посакувана ситуација во ниту еден договор, па ни во договорите за испорака на мазут. За жал, вакви ситуација имало, има и веројатно ќе има. Секогаш кога има доцнење ние соодветно реагираме како впрочем и во овој договор. Но, не секое доцнење треба да резултира со раскинување на договор/наплата на гаранција и ставање на „црна листа, особено во овие постапки (без примена на Законот за јавни набавки каде обавувањето на дејноста е поврзано со поседување соодветна лиценца која ја издава РКЕ), стои во одговорот на ЕСМ од  09.05.2023. по ревизорскиот извештај на ДЗР.

И така ЕСМ, сите најдени забелешки на ревизорите за енергетската криза ги отфрлале, но нивните зборови и одговори само се нотирани, додека државниот завод за ревизија сепак ги навел пропустите како пропусти кои треба да се исправаат. Обвинителството пак при запирањето на истрагата посочи дека истрагата е запрена меѓу другото и поради клучните искази на сведоците од ЕСМ- дека нема штета.

Обвинителството ја запре истрагата и затоа што не доби одговор од Грција, на прашањата дали РКМ имала договор за соработка со голема грчка нафтена компанија и фирмата во Македонија која е поврзана со истата грчка компанија. Капушевски во првиот тендер кој го добил на крајот на 2021-ва навел дека има договор за соработка и може да обезбеди илјада тони мазут тони дневно. МВР сметало дека тоа се лажни податоци, но обвинителството кога ја запираше истрагата за мазутот тврдеше дека не ги добиле одговорите од Грција, па останале само документите за тие наводи. А исти такви документи кои потврдуваат дека РКМ навел, а грчката компанија негирала договор за техничка соработка- многу претходно биле обезбедени и од ревизорите.

-Истакнуваме дека во фазата на отварање на понудите, бил присутен и понудувач кој е посочен како производител на мазутот…… Доставил известување до купувачот (ЕСМ) во кое тврди дека нема никаква комерцијална соработка со понудувачот (РКМ) кој доставил понуда, а според негови сознанија истиот нема комерцијална соработка и со другиот наведен производител. Во член 1 од договорот и конечната понуда на продавачот, наведен е производителот на мазутот за кој, купувачот претходно е информиран дека нема комерцијална соработка со понудувачот/продавачот, стои во ревизорскиот извештај за „ПРОЦЕСОТ НА ДОДЕЛУВАЊЕ НА ДОГОВОРИТЕ ЗА ЈАВНИ НАБАВКИ“.

Бидејќи од Грција не стигнал одговорот, Обвинителството го затвора случајот и ги отфрла сомнежите за давање лажни податоци при јавната набавка на која како единствен понудувач победува РКМ.

Миомир Серафиновиќ

Прилогот е емитуван во КОД на 24.05.2026. на ТВ Телма.

The post КОД: Истрагата за загадување од мазутот се уште трае- ревизорски извештаи откриле и доцнење на испораки на мазут и недоволни гаранции за квалитет на горивото за ТЕЦ Неготино appeared first on telma.com.mk.